🎮 PS5'te Yeni Jailbreak: Relapse - Hafta 40/2026

Herkese selamlar dostlar! Yeni bir bölüme hoş geldiniz. Bugün 4 Ekim 2026.

Haftanın Olayı: PS5'te Relapse Jailbreak'i 14.00 Öncesi Bütün Konsolları Açıyor

PlayStation 5'te Relapse adında yeni bir jailbreak açığı bulundu. PS5'te daha önce de jailbreak açıkları çıkmıştı ama bunu özel yapan şey 14.00 sürümünden önceki bütün yazılımlarda çalışması. 14.00 16 Eylül'de çıktı, yani piyasadaki PS5'lerin çok büyük kısmı bu kapsamın içinde. Uygulaması da bir dakikadan kısa sürüyormuş.

Relapse, 16 Eylül'de çıkan 14.00 sürümünden önceki bütün konsolları kapsıyor. Wolverine bir gün önce, 15 Eylül'de çıktı.

Daha önemlisi, açıktan önce çıkan bütün oyunlar dump edilebiliyor. 15 Eylül'de çıkan Marvel's Wolverine de bunlardan biri.

Bir de işin emülatör tarafı var, onu aşağıda Oyun kısmında anlatıyorum. İki haber yan yana gelince tablo değişiyor.

🎮 Oyun

PS5 Emülatörü 6 Oyunu 60 FPS'te Çalıştırıyor

SharpEmu adlı PS5 emülatörü 6 oyunu bilgisayarda oynanabilir 60 FPS'te çalıştırmayı başardı. Bunlar büyük oyunlar değil, Dreaming Seraph Void, Terrarium, New Joe & Mac: Caveman Ninja, Tetris Forever ve Tomb Raider remaster gibi yapımlar. Emülatör hâlâ birçok oyunu açamıyor ama ilerleme fena değil.

Jailbreak'le doğrudan bir ilgisi yok, bu proje uzun süredir geliştiriliyor. PS5 bizim bilgisayarlarımızla aynı mimaride çalıştığı için CPU emülasyonuna gerek kalmıyor, asıl iş GPU tarafındaki shader çevirisinde ve Vulkan desteğinde. PS3 emülatörleri de böyle yavaş yavaş olgunlaşmıştı, bunlar bir gecede olmuyor.

Emülatörü geliştirenlerin söylediği yasal yol belli, oyunu satın alırsınız, kendi cihazınızdan dump edersiniz, emülatöre yüklersiniz. Pratikte her zaman böyle olmuyor tabii. Asıl kesişme noktası da burası. Relapse sayesinde 14.00 öncesindeki oyunların hepsi dump edilebiliyor, emülatör geliştikçe bu dump'lar bilgisayarda rahatça korsan oynanabilecek.

Kendi diskinizden kendi bilgisayarınıza dump yasal. Dosya başkasına gidince iş değişiyor.

Ben emülasyonu seviyorum. Oyunu satın aldıysam her yerde oynayabilmeliyim, niye oynayamayayım? Bütün oyunların platformdan bağımsız çıkması bence herkes için daha iyi olurdu.

Xbox'ın Disk to Digital Özelliği Herkese Açıldı

Geçen hafta konuştuğumuz Disk to Digital özelliği artık herkeste. Xbox One ya da Series X oyun diskinizi cihaza taktığınızda oyunu dijital hesabınıza bağlayabiliyorsunuz. Disk kaybolsa da, çizilse de oyun hesabınızda kalıyor.

Tek istisnası, diski arkadaşınıza verir ya da satarsanız ve o da kendi hesabına bağlarsa sizin dijital hakkınız düşüyor. Bir disk sonsuza kadar hesaba bağlanamıyor, ikinci el piyasası için de böyle bir önlem almışlar. Bence tüketici dostu bir özellik. Sony'nin son dönemdeki tavrıyla yan yana koyunca fark daha da göze batıyor.

🤖 Yapay Zeka

Bazılarınız Teknoloji Raporu'nda "her hafta yapay zekâ" diye kızıyor. Gündemi ben belirlemiyorum, her sabah yeni bir model çıkıyor. Açıkçası beni heyecanlandırıyor, o hafta başka konular olursa onları da alıyorum. Bu hafta da bölümün büyük kısmı yine yapay zekâ.

Gemini 4 Argon Frontier'a Yetişti Ama Geçemedi

Google'ın uzun süredir beklenen modeli Gemini 4 Argon duyuruldu. Teknik olarak henüz kullanıcılara açılmadı ama benchmark'lar geldi, hem Google'ın kendi testleri hem de bağımsız Artificial Analysis sonuçları.

Artificial Analysis'te Gemini 4 Argon High 53 puan almış, görev başına maliyeti 1,99 dolar. Claude Opus 5.5 High ise 54 puanda ve görev başına 1,82 dolar. Yani Argon hem bir tık geride hem bir tık pahalı.

Artificial Analysis'te Gemini 4 Argon High ve Claude Opus 5.5 High yan yana.

Ben Google'dan Opus 5.5'e fark atan bir model bekliyordum. En son bu kadar beklettiklerinde Gemini 3 Pro'yu çıkarmışlardı ve diğer modellere ciddi fark atmıştı, sonra diğer laboratuvarlar yetişip geçti. Bu sefer Google rekabete yetişmiş görünüyor ama önüne geçmiş görünmüyor. Gemini kullananlar için yine de iyi haber, özellikle öğrenci indirimleri ve Türkiye fiyatlandırması düşünülünce. Beklentim yüksek, bakalım sonraki modellerde ne yapacaklar.

Gemini'ye Live Avatar ile Yüz Geldi

Google'dan bir de garip bir haber var. Gemini'ye Live Avatar özelliği geldi. Sesli modda konuştuğunuz asistana istediğiniz bir yüz veriyorsunuz, o yüz konuşurken ağzını oynatıyor, mimik yapıyor.

Google'ın demosunda kullanıcı sağ altta, Gemini avatarı ortada konuşuyor, solda canlı döküm akıyor.

Senkronizasyon iyi çalışıyor, ona lafım yok. Ama demo videolarını izledim. Kadın köpeğini gösteriyor, avatar tepki veriyor ve tepki tuhaf. Karşınızda gerçek insan gibi konuşan bir yüz var ama gerçek bir insanın vermeyeceği tepkiyi veriyor. İzlerken "bunu niye yayınladınız" dedim. Mutlaka bir kullanım alanı vardır, belki zamanla da düzelir ama benim garibime gitti.

Claude Sonnet 5.5 Neden Kötü Bir Model?

Bu hafta Claude Sonnet 5.5 çıktı ve herkes bana nasıl olduğunu soruyor. Kısaca söyleyeyim, kötü bir model.

Anthropic'in sıralaması belli. En üstte Fable, altında Opus, altında Sonnet, en altta Haiku (ki Haiku'yu uzun süredir görmüyoruz). Sonnet'in işi ucuz ve hızlı olmak. Anthropic duyuruda da "daha hızlı, daha ucuz" diyor, bazı benchmark'larda Fable'ı bile geçiyor güya. Token üretme hızı gerçekten yüksek ama bir işi bitirmesi uzun sürüyor ve hiç ucuz değil.

Bunu ben uydurmuyorum, Artificial Analysis'teki rakamlar ortada. Sonnet 5.5'i en yüksek düşünme modu olan xHigh'da, Opus 5.5'i ise Medium'da karşılaştırdım. Bu farkı aklınızda tutun. Sonnet 5.5 xHigh 52 puan alıyor, Opus 5.5 Medium'u 1 puanla geçiyor, yani aşağı yukarı aynı seviye. Ama Sonnet'in bir göreve harcadığı ortalama süre 443 saniye, Opus'un 217 saniye. İki kat bekliyorsunuz.

Sonnet 5.5 xHigh ile Opus 5.5 Medium'da zekâ puanı 52'ye 51, görev başına 2,75 dolara 1,34 dolar, görev süresi 443 saniyeye 217 saniye.

"Daha ucuzsa beklemeye değer" diyebilirsiniz. Değil. Sonnet 5.5 görev başına 2,75 dolar harcıyor, Opus 5.5 Medium 1,34 dolar. Hem iki kat yavaş hem iki kat pahalı. Bunu niye kullanayım?

20 dolarlık Claude aboneliğiniz olsa bile Opus 5.5 Medium'u seçin, daha iyi randıman alırsınız. Geçen hafta konuştuğumuz Grok 4.7 gibi, kâğıtta iyi görünüp detayına inince dağılan bir model. Ben yalnızca keşif tarzı işlerde, biraz daha hızlı olduğu için ara sıra Sonnet 5.5 kullanıyorum. Genel kullanım için önermiyorum.

OpenAI DevDay'de Astra Gelmedi, GPT-6.1 Sol Geldi

OpenAI'ın DevDay konferansını Avenox AI'ın kanalında beraber canlı izledik, Avenox'a buradan selam. Yayın keyifliydi ama konferansın kendisi biraz rezaletti. Demoların çoğu patladı, duyurular beklendiği gibi değildi.

Herkes GPT-6.1 Astra bekliyordu çünkü OpenAI'ın amiral gemisi GPT-6 Astra ile Anthropic'in Opus 5.5'i arasında dağlar kadar fark var. OpenAI son dakikada Astra'yı güvenlik gerekçesiyle erteledi ve onun yerine GPT-6.1 Sol'u yayınladı. GPT-6 Sol ile arasında bir iki hafta var, modeli çok sık güncelliyorlar.

Kâğıtta iyi ve ucuz bir model. GPT-6.1 Sol xHigh, Artificial Analysis'in zekâ ortalamasında Opus 5.5 Medium ile eşit. Opus 5.5 Medium'la inatla karşılaştırıyorum çünkü Medium gerçekten çok iyi çalışıyor, Max aboneliğim olmasına rağmen ben varsayılan olarak onu kullanıyorum.

Detaya inince Sol xHigh ortalama bir görevi 326 saniyede bitiriyor, Opus'tan yaklaşık 100 saniye uzun. Ama asıl artısı fiyat. Görev başına 0,39 dolar harcıyor, Opus 5.5 Medium 1,34 dolar. Aynı seviyede ve üç kattan fazla ucuz. Sol'un High modu da Opus 5.5 Medium'la neredeyse kafa kafaya, süre olarak da 225 saniyeye karşı 217 saniye.

GPT-6.1 Sol xHigh, Opus 5.5 Medium ve GPT-6.1 Sol High yan yana. Sol xHigh'ın görev başı maliyeti 0,39 dolar.

Henüz kendim uzun uzun kullanmadım. ChatGPT aboneyseniz Sol'u en az High modunda kullanın, Low'da randıman alamazsınız. Belki de ChatGPT'deki varsayılanınız bu model olmalı.

Telefonla Arayabildiğiniz Ajan Asistan ChatGPT Dots

DevDay'in sevdiğim duyurusu Dots oldu. Kişisel bir asistan karakteri oluşturuyorsunuz, adını siz koyuyorsunuz, küçük şirin bir avatar seçiyorsunuz.

OpenAI'ın tanıtım filminden dots avatarları.

İşin güzel tarafı, Dots'un sıfırdan kurulu bir sanal bilgisayarı var. Chrome, Kdenlive, GIMP, Blender gibi programlar üzerinde gerçekten iş yapabiliyor, ekranını izleyebiliyor hatta kontrolü siz de alabiliyorsunuz. Arka planda birden fazla sub-agent açıp bunları yönetiyor, işi bitince size dönüyor. Telefonla arayıp konuşabiliyorsunuz da. ChatGPT Voice'un terminale erişimi yok, bunun var. Telefonla aradığınız birinin elinin altında bir bilgisayar olması, üstüne kendi skill'lerinizi yüklediğinizi düşünürseniz çok işe yarar.

Dots'ta siz yönü veriyorsunuz, GPT-6 Astra ile çalışan dot işi koordine ediyor, iş tarayıcı, dosya ve kod araçları olan bulut bilgisayarda yapılıyor.

Alfred adlı dot kendi sanal bilgisayarında tarayıcıyı açıp işi kendisi yapıyor.

Dot'a telefondan yazıp iş verebiliyorsunuz. Burada yemek siparişi için fiyat çıkarıyor.

Ben biraz kullandım, beğendim. Birkaç saat önce verdiğim görevler ben bunları yazarken hâlâ arka planda çalışıyor. Tavsiye ederim ama yetki verirken dikkatli olun. Güvenlik tarafında ilk günlerine göre ilerlediler, yine de bir bilgisayara erişimi olan ajandan bahsediyoruz.

500 Dolarlık Abonelik Geldi, 200 Dolarlık Aboneliğe Nerf

DevDay'in hiç güzel olmayan haberi de bu. OpenAI 500 dolarlık yeni bir Pro aboneliği çıkardı. Parası olan alsın, buna itirazım yok. Sorun şu ki aynı anda 200 dolarlık aboneliğin limitini yarıya indirdiler.

200 dolarlık Pro şimdiye kadar Plus'ın 20 katı kullanım veriyordu, 30 Ekim'den itibaren 10 katı verecek. 500 dolarlık abonelik ise 25 kat. Yani 30 kat, 50 kat değil, 25 kat. Zaten 200 dolara 20 kat alıyordunuz. Mevcut Pro 200 abonelerine telafi olarak yıl sonuna kadar geçerli 62.500 kredi veriliyor. 100 dolarlık ve 20 dolarlık aboneliklerde şimdilik bir değişiklik yok.

Plus'a göre 200 dolarlık abonelik 20 kattan 10 kata iniyor, 500 dolarlık abonelik 25 kat veriyor.

Farkı kapatmak için 500 dolarlık aboneliğe GPT-6 Astra'nın Ultra Fast modunu koymuşlar. Saniyede 300 token civarına çıkıyor, bu çok iyi bir hız. Ama API tarafında inanılmaz pahalı, limitleri de muhtemelen hızla eritiyor. 500 dolarlık aboneliğim olsa bile Ultra Fast'ten ne kadar randıman alırım emin değilim. 500 dolarlık aboneliği olan varsa yazsın, limit dayanıyor mu?

Cloudflare Clef ile Karar Modelleri Artık Bilgisayarınızda

Cloudflare Clef adında açık ağırlıklı karar modelleri yayınladı. Geçtiğimiz haftalarda konuştuğumuz Jev'i hatırlarsınız, sınıflandırma ve karar verme için kullanılan, API'den parayla kullandığınız bir modeldi. Bu hafta onun açık ağırlıklı alternatifleri çıktı, yani indirip kendi bilgisayarınızda çalıştırabileceğiniz versiyonlar.

Cloudflare'e göre Clef, Jev'den daha iyi ve daha hızlı çalışıyor. Büyük versiyonu Qwen 27B tabanlı, 32 GB VRAM'iniz varsa kurabiliyorsunuz. Daha az VRAM'iniz varsa 9B tabanlı Clef-Flash var, o da iyi iş görüyor. Lisans Apache 2.0.

Cloudflare'in grafiğinde dikey eksen Jev Decision Index puanı, yatay eksen gecikme. Clef sol üstte, Jev sağda.

PostHog da Jeeves adında bir tane çıkardı, hangisinin daha iyi olduğundan emin değilim, bence Clef önde.

"Jev zaten ucuzdu" diyebilirsiniz. Asıl mesele ucuzluk değil, veri mahremiyeti. Uygulamanıza giren çıkan veriyi başkasının sunucusuna göndermeden kendi bilgisayarınızda ya da sunucunuzda işleyebiliyorsunuz. Bunun için Ollaya diye bir araç da çıktı, karar modelleri için Ollama gibi düşünün. Buradan indirip kullanmaya başlayabilirsiniz.

🔒 Güvenlik

Anthropic'in GLM-5.3 Raporu ve 1200 Dolarlık Abliteration

Anthropic bu hafta GLM-5.3 üzerine ilginç bir yazı yayınladı, okumanızı tavsiye ederim. Anthropic rakibini neden değerlendiriyor diye sorabilirsiniz. Bir çıkarları var, ona geleceğim. Yazıda aslında modeli övüyorlar, daha doğrusu korkutuyorlar.

Exploit üretme testinde GLM-5.3 410 denemenin 50'sinde uçtan uca çalışan exploit üretmiş. Anthropic'in siber güvenlik modeli Claude Mythos Preview aynı testte 56'da kalmış. Binary exploitation testinde GLM-5.3 %4'e, Mythos Preview %6'ya ulaşmış. Yani açık ağırlıklı modeller Anthropic'e çok yaklaşmış.

Anthropic'in grafiğinin üstünde GLM-5.3 ve Mythos Preview'un exploit üretme başarısı, altında koruma aşma yöntemlerine göre zararlı isteklere uyma oranı var.

Asıl ilginç veri abliteration kısmında. Açık ağırlıklı da olsa bir model eğitiminden gelen bazı şeyleri reddeder, "bunu yapmam" der. Abliteration bu reddetme davranışını modelden söküp atmak demek. Abliterate edilmiş GLM-5.3 kötü niyetli istekleri %100 oranında yerine getirmiş. Üç zararlı istek benchmark'ının ortalamasında ret oranı %95'ten %6'ya düşmüş. Tek tek bakınca JailbreakBench'te %3, HarmBench'te %2, StrongREJECT'te %12. Modelin yetenekleri ise neredeyse hiç kaybolmamış.

Abliteration sonrası GLM-5.3'ün ret oranı ortalamada %6'ya iniyor, GPQA ve CyberGym puanları neredeyse aynı kalıyor.

Maliyeti de yazmışlar. Deneyimsiz bir ekibe 2200 GPU saati ve 4400 dolara mal olmuş. Deneyimli bir ekip için tahmin 600 GPU saati ve 1200 dolar. Yani elinde birkaç bin dolar olan herkes bu seviyede bir modeli istediği yere saldırtabilir. Yapay zekâda geride olan ülkelerin bunu yaptığını tahmin etmek zor değil, yapmıyorlarsa da yapmaları lazım.

Anthropic bunu neden yayınladı? Birincisi "ABD yapay zekâda bir numara kalmalı, bakın bizi yakalıyorlar" mesajı. İkincisi Beyaz Saray'ı açık ağırlıklı modelleri kısıtlamaya itmek istiyorlar. Regülasyon için gaz veriyorlar.

Ben Çinli açık modellerin var olmasını iyi buluyorum, abliterate edilip kötüye kullanılabilseler bile. Piyasayı dengeliyorlar. Olmasalar her şey birkaç şirketin elinde kalırdı. Türkiye gibi bir ülke bu modeli alıp kendi ihtiyacına göre kullanabiliyorsa bu bence daha iyi bir dünya. Rakamlar yine de önemli, abliteration'ın bu kadar ucuz olduğunu ben de bilmiyordum.

"Başıboş Yapay Zekâ Ajanı Diye Bir Şey Yok"

There Are No Rogue AI Agents adında bir yazı okudum, güzel bir noktaya parmak basıyor. Son zamanlarda haberlerde sürekli "şu şirketin yapay zekâsı şuraya saldırdı" diye rogue agent hikayeleri dönüyor.

Yazara göre başıboş yapay zekâ diye bir şey yok, limiti düzgün koymayan insanlar var. Bu haberlerin içine girince çoğunda şu çıkıyor. Modele "git şuradan veri topla" diyorsunuz ama "bu veriyi çalma, yasal olmayan yoldan toplama" demiyorsunuz. Sınırı açıkça belirtmediğinizde model ne pahasına olursa olsun o veriyi almaya çalışıyor, hacklemek de onun için bir yöntem oluyor. Bir de not düşeyim, bunlar sizin benim kullandığımız modeller değil, eğitim sürecindeki modeller.

Ben bunun bir ölçüde kasıtlı olduğunu düşünüyorum. Regülasyon gelsin diye yapay zekâyı olduğundan korkutucu göstermek işlerine geliyor olabilir. "Aslında limiti tam vermedik" demiyorlar, ama derine bakınca olay bu çıkıyor.

Aynı haftadan bir örnek de var. OpenAI'ın eğitimdeki bir ajanı internete çıkışı engellenmişken DNS üzerinden harici bir chatbot'a ulaşmış. İnternet kapalı ama DNS çalışıyor, ajan bu boşluğu kullanıp başka bir chatbot'la konuşmuş ve oradan bilgi çekmiş.

İnternete doğrudan çıkış kapalı, ama DNS sorguları dışarıdaki chatbot'a kadar gidip cevabı geri getiriyor.

Kulağa "vay anasını" gibi geliyor ama mantık aynı. Ajan "bu soruyu cevaplamam lazım, elimde yeterli veri yok, ne olursa olsun bulacağım" diye düşünüyor.

🥸 Mahremiyet

McDonald's Big Mac Fiyatını Yapay Zekâya Belirletiyor

McDonald's'ta Big Mac'in fiyatı şubeden şubeye yapay zekâ analiziyle belirleniyormuş. O restorana gelen müşterilerin profili, alışkanlıkları, satın aldıkları analiz ediliyor ve fiyat buna göre değişiyor.

Bu daha başlangıç. Bugün McDonald's'ı konuşuyoruz, yarın her yerde olacak. İnternette kişiye göre fiyat zaten vardı ama yapay zekânın bu kadar veriyi analiz edebilmesiyle çok daha yaygınlaşacak. Yapay zekâ günlük hayatta ne kadar ödediğinizi doğrudan etkilemeye başladı.

NSA'nın Milyarlarca Dolarlık Yapay Zekâ Testleri

Gizli tahminlere göre NSA yapay zekâ modellerini test etmek için milyarlarca dolar harcıyor. Neden harcadıkları belli. Büyük dil modelleri çok büyük miktarda veriyi iyi analiz edebiliyor ve istihbarat işinin özü bu.

Bunun bize iyi bir şey olarak döneceğini düşünmüyorum. Büyük bir gözetim mekanizması kuruluyor. Minority Report'u hatırlarsınız, insanların suç işleme ihtimali önceden biliniyordu. Biraz komplo teorisi gibi gelecek ama bu modellerle makro ölçekte geleceği tahmin etmek mümkün olabilir, yeterince veri verilirse belki tek tek insanlar için de. Bence istihbaratın derdi de hem bugünkü veriyi taramak hem de geleceği tahmin etmek. Akan paradan da ne kadar ciddi olduklarını görüyoruz.

🐧 Özgür ve Açık Kaynak Yazılım

KDE'de Yapay Zekâ Tartışması Topluluğu Ateşe Verdi

Linux tarafında da konu yine yapay zekâ. KDE'nin Akademy konferansındaki bir sunumun başlığı "A lovable, sovereign, AI-native KDE" olunca topluluk ayağa kalktı. Neden KDE AI-native olsun diye büyük bir tartışma çıktı, sonunda konuyu kapatmak zorunda kaldılar.

Yurtdışında, özellikle özgür yazılım camiasında inanılmaz bir yapay zekâ karşıtlığı var. Bu tartışmaların bir kısmı gerçekten yapılmalı ama çoğunluğu bence saçma.

Bu topluluk ne KDE'ye ne GNOME'a kolay kolay yapay zekâ özelliği sokturmayacak. Buna sıcak bakanlar muhtemelen eklentiler geliştirecek. Oysa Omarchy'de bir şey çöktüğünde yapay zekâya analiz ettirip kullanıcıya neden çöktüğünü söyleyen bir özellik var, bunun neresi kötü? KRunner'a birkaç yapay zekâ özelliği gelse, plugin yazmak kolaylaşsa ne olur? Bakalım nereye evrilecek. Özgür yazılımı seviyorsanız yapay zekâ hakkında ne düşündüğünüzü gerçekten merak ediyorum, cevap yazın.

Firefox 157 Nova ile Daha Kompakt ve Renkli

Firefox uzun bir aradan sonra Nova kod adıyla görünüşünü baştan yeniledi. Menüler de sekmeler de eskisine göre çok daha kompakt. Daha renkli bir havası var, renkleri kolayca değiştirip özelleştirebiliyorsunuz, yan sekme modu da daha derli toplu. Bir de dahili VPN gelmiş, Türkiye'de açık mı emin değilim.

Solda eski Firefox, sağda Nova.

Nova'da yan sekmeler daha dar ve derli toplu.

Pencere renkleri ve duvar kağıtları artık kolayca değişiyor.

Dahili VPN araç çubuğunda duruyor.

Yapay zekâ özellikleri de var ve ayarlardan tek tıkla kapatılabiliyor. İşin komik yanı, tanıtım videosunda ilk gösterdikleri şey bu kapatma düğmesi oldu. Topluluk "AI" lafını duyunca öyle bir ayağa kalkıyor ki "lütfen kızmayın, kapatabilirsiniz" diye videoya koymuşlar.

Mozilla'nın tanıtımından, yapay zekâ özelliklerini kapatan düğme.

Ben Zen Browser kullanıyorum ve çok memnunum, bıraktırmaz. Ama Firefox'un bu güncellemeyle biraz daha kullanıcı çekeceğini düşünüyorum. Böyle bir yeniden tasarım iki üç yılda bir geliyor, en son Proton'du, ve insanlar yeniliği seviyor.

Hollanda Microsoft'tan NixOS Tabanlı Sisteme Geçiyor

ABD yaptırımları Hollanda'yı Microsoft'tan NixOS tabanlı bir yazılım ekosistemine yöneltiyor. Almanya'yı, Çin'i konuşmuştuk, şimdi sıra Hollanda'da. Henüz geçmediler, plan aşamasındalar. Önce belediyelerde pilot programlar var, ilk sürüm 2027 sonunda bekleniyor. Projenin adı DAWO, dağıtım tarafında openSUSE, Fedora ve NixOS seçilmiş.

İşin ilginç yanı sebebi. ABD Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne yaptırım uyguladı, Microsoft da Lahey'deki başsavcının e-posta dahil servislerini kesti. Hollanda da "bunlar servisimizi kafalarına göre kesebiliyor, alternatif bulalım" dedi.

Bu her an, her yerde olabilir. O platformun sahibi siz değilsiniz. ABD'ye karşı bu güvensizliğin en büyük sebebi de bence Trump. Bir dediği bir dediğini tutmuyor, politikaları dengesiz. Büyük teknoloji şirketleri de el pençe divan peşinde. Tim Cook altın hediye ediyor, CEO'lar uçuk fiyatlara onunla yemek yiyor. Diğer ülkelerin liderleri bunu görüyor ve "bir şey değişsin, en azından yazılım tarafında" diyor. Avrupa'nın ABD bulutundan uzaklaşmasının sebebi bu. Belki günün sonunda vazgeçerler ama Hollanda adımını attı.

📰 Bahsetmeye Değer Haberler

Reddit RSS Akışlarını ve Açık API'yi Kapatıyor

Reddit RSS akışlarını sonlandırıyor ve herkese açık API erişimini bitiriyor. Platform zaten gittikçe kapanıyordu. Önce üçüncü parti uygulamaları kestiler, sonra Google'la veri anlaşması yaptılar, şimdi de yapay zekâ eğitimine yem olmasın diye, en azından bahane bu, RSS'i kapatıyorlar. Haber Slashdot kaynaklı, Reddit'ten resmi bir duyuru göremedim. Bazı kaynaklar RSS'in tamamen kapanmadığını, girişe ve hız sınırına bağlandığını yazıyor.

Ama yapay zekâ modeli eğiten, elinde para ve imkân olan biri o veriyi bir şekilde çeker. RSS işini kolaylaştırıyordu, o kadar. Türkiye'de Sahibinden de verisi çekilmesin diye hayvan gibi para harcıyor ama kafaya takan yine çekiyor. Olan normal kullanıcıya oluyor. Ev bakarken ilanları karşılaştırmak için yapay zekâ kullanmak istiyorsunuz, kullanamıyorsunuz.

Reddit'i artık RSS'ten takip edemeyeceksiniz. Ben zaten çoktan bırakmıştım ama açık kapıların tek tek kapanması diğer sitelere de kötü örnek. Old Reddit'i de zorlaştırdılar, kullanmanın tek yolu artık içeri girmek. Açık interneti böyle yavaş yavaş bitiriyorlar.

RSS'in ne olduğunu bilmiyorsanız mutlaka öğrenin. Açık internet ve algoritmadan bağımsız takip demek, hem zamanınızı hem kafanızı kurtarıyor.

🎥 Ne Üretiyorum?

Claude Opus 5.5'e tek satır kod yazmadan üç oyun yaptırdım, iş zorlaştıkça nerede tıkandığına baktım.

GPS jammer'ın nasıl çalıştığını kısaca anlattım.

Hafta içi sohbet yayınında Opus 5.5'in neden şu ana kadar kullandığım en iyi model olduğunu konuştuk.

Bir yıl önce önermediğim Omarchy'ye yeniden baktım, fikrim değişti.

Yapay zekâyla tek başına şirket kurup satanların ve batıranların hikayelerine baktım.

Bu haftaki bültenin de sonuna geldik. Haftaya görüşmek üzere!