Mastodon
7 dk okuma s├╝resi

­čîÉ En ─░yi DNS Sa─člay─▒c─▒s─▒n─▒ Bulduk

T├╝rkiye'de 400'den fazla DNS sunucusu oldu─čunu biliyor muydunuz?

Peki en pop├╝ler olanlar─▒na ne demeli? Cloudflare, Adguard, Quad9, Google, Comodoro? Bunlar─▒n hangisini se├žmeliyiz ve ger├žekten hangisi en iyisi?

Bu yaz─▒da DNS suncular─▒n─▒n ne oldu─čunu ve bunlar─▒n aras─▒ndan hangilerini tercih etmemiz gerekti─čini, g├╝venlik, mahremiyet ve h─▒z konusunda hangilerinin daha iyi oldu─čunu sizlere anlataca─č─▒m.

Bu arada bu yaz─▒m─▒z kat─▒l ├╝yelerimiz taraf─▒ndan se├žildi. Siz de her ay bir oylama yapmak istiyorsan─▒z kanal ├╝yelerimiz aras─▒na kat─▒labilirsiniz.

DNS Sunucular─▒ Olmasa Ne Olur?

Hangi DNS sunucular─▒n─▒n daha iyi oldu─čunu anlamam─▒z i├žin ├Âncelikle DNS sunucular─▒ nedir bunu bilmemiz gerekiyor.

DNS sunucular─▒ olmasa ne olur?

Bildi─činiz ├╝zere internet dedi─čimiz b├╝t├╝n d├╝nyay─▒ kaplayan bu b├╝y├╝k a─č asl─▒nda bir s├╝r├╝ bilgisayar─▒n anl─▒k olarak ileti┼čime ge├žebilmesiyle olu┼čuyor. Yani siz youtube.com'u ziyaret etti─činizde asl─▒nda arka planda YouTube'un bilgisayarlar─▒yla ileti┼čim kurmu┼č oluyorsunuz.

Tamam da bizim cihaz─▒m─▒z YouTube'un bilgisayarlar─▒n─▒n nerede oldu─čunu nas─▒l biliyor?

Bunun i├žin YouTube'un IP adresini bilmemiz laz─▒m. Her cihaz─▒n bir IP adresi vard─▒r ve bilgisayarlar birbirleriyle ileti┼čime ge├žmek i├žin IP adreslerini bilmek zorundalar ama i┼čin s─▒k─▒nt─▒l─▒ yani insan beyni IP adreslerini hat─▒rlamakta g├╝├žl├╝k ├žekiyor.

D├╝┼č├╝nsenize girdi─činiz her websitesinin en az 4 en fazla 12 haneli bir s├╝r├╝ kombinasyon i├žeren IP adresini akl─▒n─▒zda tutuyorsunuz. ─░mkans─▒z bir ┼čey ve muhtemelen kenara k├Â┼čeye not al─▒p, taray─▒c─▒m─▒za yer imi olarak kaydederdik.

Ama bizi bu u─čra┼čtan site adlar─▒ kurtar─▒yor. youtube.com'u, yusufipek.me'yi veya tdk.gov.tr'yi hat─▒rlamak ├žok kolay. Bu alan adlar─▒n─▒ bilgisayar─▒m─▒za yazd─▒─č─▒m─▒zda dikkat edin IP adresini yazm─▒yoruz ve bilmiyoruz.

─░┼čte DNS sunucular─▒ birer adres defteri ve site adlar─▒n─▒n hangi IP adresine i┼čaret etti─čini bilgisayar─▒m─▒za s├Âyl├╝yor.

Yani DNS sunucular─▒ olmasayd─▒ b├╝t├╝n IP adreslerini akl─▒m─▒zda tutmak zorunda kal─▒rd─▒k!

En ─░yisini Nas─▒l Bulaca─č─▒z?

Peki DNS sunucular─▒n─▒ anlad─▒k da hangilerinin daha iyi oldu─čunu nas─▒l objektif olarak ├Âl├žebiliriz ki?

Bu noktada araya ┼ču kriterler giriyor:

  1. H─▒z
  2. Mahremiyet
  3. Sundu─ču ek ├Âzellikler

H─▒z

Bir DNS sunucusunun h─▒z─▒ndan bahsetti─čimizde asl─▒nda size geri d├Ân├╝┼č h─▒z─▒ndan bahsediyoruz. Mesela ben google.com yazd─▒─č─▒mda bilgisayar─▒m ├Ânce DNS sunucusuna Google'─▒n IP adresi ne diye soru soracak ve bu soruya en h─▒zl─▒ d├Ân├╝┼č yapan bu kriterde ├Âne ge├žmi┼č oluyor. Bunu ├Âl├žmekse olduk├ža basit.

Sisteminizde terminali a├ž─▒p ping dns-sunucu-ip-adresi yazarsan─▒z yani ├Ârne─čin ping 1.1.1.1 yazd─▒─č─▒m─▒zda Cloudflare'in pingimize geri d├Ân├╝┼č h─▒z─▒n─▒ g├Âr├╝yoruz.

Tabii tek ├Âl├ž├╝ de─čerinin ping olmad─▒─č─▒n─▒ belirtmek laz─▒m, daha kompleks bir ┼čekilde DNS sunucular─▒n─▒n h─▒z─▒n─▒ test etmek m├╝mk├╝n ama bug├╝nk├╝ yaz─▒m─▒z i├žin bu y├Ântem yeterli olacak.

─░┼čte benim yapt─▒─č─▒m testlere g├Âre en h─▒zl─▒ DNS'ler:

Google 3.679ms
NextDNS 3.943ms
Cloudflare 4.426ms
Quad9 40.887ms
Mullvad 41.5ms
Yandex 78.507ms
Adguard 138.024ms

Bu da demek oluyor ki s─▒rf h─▒z a├ž─▒s─▒ndan bakacak olursak en iyi ilk ├╝├ž DNS Google, NextDNS ve Cloudflare ama tabii ki olay sadece h─▒z de─čil ve bu de─čerler mili saniye ile ├Âl├ž├╝l├╝yor. Ger├žek├ži olursak 3 mili saniyelik bir d├Ân├╝┼čle 50 mili saniyelik bir d├Ân├╝┼č├╝ ├žo─čumuz fark edemeyiz.

Bu da bizi bir di─čer kriterimiz olan mahremiyete g├Ât├╝r├╝yor.

Mahremiyet

Bir DNS sunucusunun mahremiyetinize ├Ânem veriyor olmas─▒ demek sizin verilerinizi sunucular─▒nda tutmamas─▒ demek yani siz DNS sunucusuna hangi siteye gitmek istedi─činizi s├Âyledi─činizde DNS sunucusu sizin IP adresinizi ve gitmek istedi─činiz yeri biliyor.

Bu da b├╝y├╝k bir veri bakt─▒─č─▒n─▒zda. Bakal─▒m hangi sunucular veri tutmad─▒─č─▒n─▒ iddia ediyor:

Tan─▒mlanabilir veri direkt sizin kim oldu─čunuzu bilmek ve bunlar─▒ bilgisayarlar─▒nda saklamak anlam─▒na geliyor. Tan─▒mlanamaz verilerse yine kay─▒t tuluyor ama daha ├žok analiz ama├žl─▒ ve sizin kim oldu─čunuzu verilere baksalar da ├ž├Âzemezler demek.

NextDNS istisnas─▒nda iste─če ba─čl─▒ kay─▒t tutmak siz dilerseniz ayarlardan kay─▒t tutmay─▒ a├ž─▒p kendi verilerinize bakabiliyorsunuz ve dilerseniz de tamamen kay─▒tlar─▒ kapatabiliyorsunuz anlam─▒na geliyor.

Kay─▒t tutma a├ž─▒s─▒ndan bakt─▒─č─▒m─▒zda en iyilerinin Mullvad ve Quad9 oldu─čunu en k├Ât├╝lerininse Google ile Yandex oldu─čunu g├Âr├╝yoruz. Bu arada Mullvad DNS sunucular─▒n─▒ tamamen RAM'de ├žal─▒┼čt─▒r─▒yor bu da ona bir art─▒ puan daha veriyor.

Tabii ki DNS mahremiyeti sadece kay─▒t tutmakla s─▒n─▒rl─▒ de─čil size hangi DNS protokollerini sa─člad─▒─č─▒yla da alakal─▒.

Siz bir DNS sunucusuna istek att─▒─č─▒n─▒zda bir mektup g├Ânderdi─činizi hayal edin. Normal ┼čartlar alt─▒nda bu mektup tamamen a├ž─▒k. ─░nternette bakan herkes sizin nereye gitmek istedi─činizi g├Ârebilir, ├Ârne─čin internet servis sa─člay─▒c─▒n─▒z veya internetinize eri┼čimi olan birisi.

Ama e─čer ki ┼čifrelenmi┼č DNS protokolleri kullan─▒rsan─▒z bu mektubunuz ┼čifrelenmi┼č olarak gidecek ve sadece DNS sunucunuz iste─činizin ne oldu─čunu g├Ârebilecek. Aradaki insanlar de─čil.

Bu noktada hangi sa─člay─▒c─▒n─▒n ┼čifrelenmi┼č DNS protokollerini tuttu─čuna bakarsak:

B├╝t├╝n DNS sunucular─▒ en ├Ânemli 2 ┼čifreleme protokol├╝n├╝ destekliyor. Bu g├╝zel bir haber ama unutmay─▒n bu ┼čifreleme protokol├╝ sadece DNS iste─činizin ├╝├ž├╝nc├╝ partiler taraf─▒ndan eri┼čilmesini ├Ânl├╝yor yoksa hala DNS sunucunuz sizin kim oldu─čunuzu ve nereye gitti─činizi biliyor.

Mahremiyet a├ž─▒s─▒ndan en iyi se├ženeklerin Mullvad, Quad9 ve NextDNS oldu─čunu rahatl─▒kla s├Âyleyebiliriz. Bunlar─▒ takiben Adguard da kullan─▒labilir. Cloudflare'i pek tavsiye etmiyorum ├ž├╝nk├╝ herkes kullan─▒yor ve merkeziyet├ži bir platform haline getiriyor interneti. Dolay─▒s─▒yla webin daha n├Âtr olmas─▒ i├žin m├╝mk├╝nse kullanmay─▒n.

Ki┼čiselle┼čtirme

En iyi DNS sunucusunu belirleyebilmemiz i├žin son ad─▒m─▒m─▒z DNS sa─člay─▒c─▒m─▒z─▒n bize sundu─ču ek ├Âzelliklere bakmak olacak.

DNS sa─člay─▒c─▒s─▒ bize ne gibi ├Âzellikler sunabilir ki diye sorabilirsiniz. Gelin yine ilk ├Ânce h─▒zl─▒ca tablomuza bakal─▒m.

Baz─▒ DNS sunucular─▒ bize reklamlar─▒ ve zararl─▒ yaz─▒l─▒mlar─▒ engelleme ┼čans─▒ veriyor b├Âylece DNS'e ba─čl─▒ b├╝t├╝n cihazlarda web deneyiminizi daha sa─čl─▒kl─▒ ya┼čayabiliyorsunuz.

Tabloda g├Ârd├╝─č├╝n├╝z ├╝zere ki┼čiselle┼čtirme konular─▒nda en iyi DNS sunucular─▒ NextDNS ve Adguard. Bu ikisini kay─▒t olup ├╝cretli olarak kullanabildi─činiz i├žin kendi filtrelerinizi olu┼čturabiliyorsunuz. Ebeveyn kontrol├╝, belli cihazlarda belli siteleri engelleme gibi ki┼čiselle┼čtirme ┼čanslar─▒n─▒ size sunuyor.

Tabii bu ki┼čiselle┼čtirmeyi her DNS sa─člay─▒c─▒s─▒ yapamaz ve herkesin ihtiyac─▒ da yok ama ihtiyac─▒n─▒z varsa NextDNS ┼čimdilik en iyi se├ženek gibi.

Bahsetmediklerimiz

B├╝t├╝n bu analizlerden sonra en iyi DNS'i sizinle payla┼čmadan ├Ânce yaz─▒da bahsetmedi─čim DNS sunucular─▒ neler ve onlardan neden bahsetmedi─čimi de k─▒saca s├Âylemek istiyorum.

─░lk olarak internet servis sa─člay─▒c─▒n─▒z─▒n verdi─či DNS sunucular─▒ndan genel olarak bahsetmedim ve yaz─▒n─▒n ba┼č─▒nda g├Âsterdi─čim 400'den fazla DNS sunucusu genelde ─░SS'lar─▒n─▒za ait.

─░SS'n─▒z─▒n DNS sunucular─▒n─▒ pek kullanman─▒z─▒ tavsiye etmiyorum ├ž├╝nk├╝ ─░SS'n─▒z zaten sizin kim oldu─čunuzu biliyor ve b├╝t├╝n girdi─činiz siteleri de DNS ├╝zerinden onlara vermenin bir mant─▒─č─▒ yok bence.

Hem zaten kendileri sans├╝r ve ba┼čka konularda da internet deneyiminizi k├Ât├╝le┼čtirebiliyorlar.

─░kinci olarak kendi DNS sunucunuzu kendinizin olu┼čturabilece─činizden bahsetmedim. Bunu Pi-hole ve Adguard ile yapabiliyorsunuz ancak bunu kurmas─▒ birazc─▒k me┼čakkatli olabilir ve bunu izleyen ├žo─ču insan u─čra┼čmak istemeyecektir.

Yine de yapmak isterseniz mahremiyet, g├╝venlik, h─▒z ve ki┼čiselle┼čtirme a├ž─▒s─▒ndan en iyisi sizin i├žin bu olabilir. ─░leride kendi DNS sunucunuzu nas─▒l kurabilece─činizle alakal─▒ video ├žekmemi istiyorsan─▒z yorumlara yazabilirsiniz.

En ─░yisi Hangisi?

Peki b├╝t├╝n bu analizlerden sonra en iyi DNS sa─člay─▒c─▒s─▒ ne?

Bence en iyi DNS sa─člay─▒c─▒s─▒ Mullvad. Hem h─▒z konusunda T├╝rkiye a├ž─▒s─▒ndan iyi bir de─čer veriyor, mahremiyet a├ž─▒s─▒ndan en iyi DNS ve ayn─▒ zamanda reklam engelleyicisi de sa─čl─▒yor size.

Bunu takiben ikinci s─▒raya NextDNS'i koyard─▒m. Ki┼čiselle┼čtirme, h─▒z ve mahremiyet a├ž─▒s─▒ndan ├žok iyi ama ├╝cret ├Âdemeniz gerekiyor.

├ť├ž├╝nc├╝ s─▒raya da Adguard'─▒ koyard─▒m. Listede biraz daha d├╝┼č├╝k kalmas─▒n─▒n nedeni bende ping de─čerlerinin olduk├ža y├╝ksek ├ž─▒kmas─▒yd─▒.

Asla kullanmaman─▒z gereken DNS sa─člay─▒c─▒lar─▒ysa, Google, Yandex ve ─░SS'n─▒z─▒n size verdi─či DNS sunucular─▒.

DNS adresimi nas─▒l de─či┼čtiririm gibi bir soru varsa kafan─▒zda bu her i┼čletim sisteminde farkl─▒. Linux, Android, Windows ve MacOS'te bunlar i├žin ayarlar var ama size tavsiyem direkt modem veya router baz─▒nda DNS sunucunuzu de─či┼čtirmeniz b├Âylece ba─članan b├╝t├╝n cihazlar sevdi─činiz DNS sunucusunun size sa─člad─▒─č─▒ ├Âzelliklerden yararlanabilir.

Peki dostlar siz hangi DNS sunucusunu kullan─▒yorsunuz? Bu yaz─▒dan sonra DNS ayarlar─▒n─▒z─▒ de─či┼čtirecek misiniz? Hepinizin d├╝┼č├╝ncelerini a┼ča─č─▒da bekliyorum!