Mastodon
2 dk okuma s├╝resi

­čÉş Reddit ├ľld├╝ Lemmy'e Ge├žin

Reddit ge├žti─čimiz aylarda API fiyatlar─▒nda de─či┼čikli─če gidece─čini duyurdu ve o g├╝nden bu yana platform kullan─▒lamaz hale geldi.

Google'dan aratma yapt─▒─č─▒n─▒zda genelde kullan─▒┼čl─▒ sonu├žlar Reddit ├╝zerinden geliyor ve Reddit'teki protestolar y├╝z├╝nden bir├žok toplulu─čun kapal─▒ kalmas─▒ ge├žmi┼čte yaz─▒lm─▒┼č faydal─▒ bir├žok konuya da kolayca eri┼čmemizi engelledi.

Zorla baz─▒ topluluklar─▒ a├žmaya ├žal─▒┼čt─▒lar onlar da trollendi─činden dolay─▒ ar┼čivlenmek zorunda kald─▒. Bu sorundan Reddit'i aktif olarak kullanan veya kullanmayan herkes maalesef k├Ât├╝ etkilendi.

ÔÜí Esas Sorun

Merkeziyet├ži platformlar─▒n bu tarz sorunlar─▒n─▒ konu┼čurken genelde insanlar ├ž├Âz├╝m├╝ ba┼čka bir merkeziyet├ži platformda ar─▒yor. ├ľrne─čin Twitter ---> Threads muhabbetinde oldu─ču gibi.

Hayat─▒mdaki genel tutumum bir sorun ya┼č─▒yorsam sorunun k├Âkenini ├ž├Âzmeliyim. ├ç├╝nk├╝ k├Âkenini ├ž├Âzmedi─činiz s├╝rece sadece tampon yapm─▒┼č olursunuz.

├ľrne─čin her g├╝n kitap okumak istiyor ama okuyam─▒yorsan bunun birka├ž k├Âk sorunu olabilir. ├ľncelemiyor olabilirsin veya sevdi─čin tarzda kitap okumuyor olabilirsin. Tabii bu basit bir ├Ârnek ama bu durumda da sorunun k├Âkenine inmemiz gerekiyor.

Sorunun k├Âkeni platformlar─▒n merkeziyet├ži olmas─▒, bu yap─▒y─▒ terk etmedi─čimiz s├╝rece bug├╝n Elon Musk y├Ânetimi yar─▒n Mark Zuckerberg y├Ânetimi ├Âb├╝r g├╝n de Jeff Bezos y├Ânetimi yine ba┼č─▒m─▒z─▒ a─čr─▒tacak.

Bunlar ayn─▒ insanlar dostlar, tek dertleri sizin ├╝zerinizden, sizin verilerinizden para kazanmak ba┼čka bir dertleri yok.

Dolay─▒s─▒yla T├╝rkiye'deki aktif Reddit kullan─▒c─▒lar─▒n─▒ Lemmy'e davet ediyorum.

Ôťů ├ç├Âz├╝m

Lemmy, merkeziyetsiz bir protokol olan ActivityPub ├╝zerinde ├žal─▒┼čan bir Reddit alternatifi. Fazla teknik olmayanlar i├žin a├ž─▒klamam gerekirse, ActivityPub protokol├╝ t─▒pk─▒ e-posta protokol├╝ gibidir.

├ľrne─čin sizin e-posta adresiniz [email protected] olabilir ama benim e-posta adresim olan [email protected] ile hala ileti┼čime ge├žebilirsiniz ├ž├╝nk├╝ e-posta protokol├╝ herkese a├ž─▒kt─▒r ve herkes├že kullanabilir.

Lemmy de ayn─▒ ┼čekilde herkesin kendi sunucusunu a├žabildi─či ve sunucular─▒nda topluluklar─▒n─▒ olu┼čturabildi─či bir platform. Mesela ben lemmy.zip ├╝yesi olarak [email protected] adresindeki g├Ânderileri g├Ârebiliyor, upvote-downvote atabiliyorum veya g├Ânderi olu┼čturabiliyorum.

Lemmy.zip ├╝yesi olarak da yar─▒n ba┼čka bir sunucuya ge├žebilirim. B├Âylece tek 1 merkeziyeti olan reddit.com ile k─▒s─▒tlanm─▒┼č olmuyorum.

Evet yeni gelenlere izah etmesi zor ama anla┼č─▒ld─▒─č─▒ zaman da ne kadar ├Âzg├╝rl├╝k├ž├╝ oldu─čunu g├Ârebiliyorsunuz. Ba─člant─▒dan herhangi bir Lemmy sunucusuna kat─▒labilirsiniz. Benim bildi─čim tek T├╝rk toplulu─ču olan [email protected]'u da kat─▒ld─▒─č─▒n─▒z sunucudan takip edebilirsiniz.

Tabii ki onun d─▒┼č─▒nda kendi topluluklar─▒n─▒z─▒ olu┼čturabilir, e┼č-dostlar─▒n─▒z─▒ davet edebilirsiniz. A├ž─▒k├žas─▒ ben aktif bir Reddit kullan─▒c─▒s─▒ de─čilim ve bunu aktif olarak kullanan T├╝rk Reddit kullan─▒c─▒lar─▒ yapmal─▒.

Bu noktada benim yapabilece─čim tek ┼čey size daha iyi bir alternatifini g├Âstermek. Mavi hap─▒ al─▒p ayn─▒ sorunlar─▒ birka├ž y─▒l sonra tekrar ya┼čayabilirsiniz veya k─▒rm─▒z─▒ hap─▒ al─▒p bir de─či┼čim yaratmaya ├žal─▒┼čabilir ve daha sa─čl─▒kl─▒ bir ortam─▒n par├žas─▒ olabilirsiniz. Se├žim sizin...

Konu hakk─▒ndaki yapt─▒─č─▒m videoya gitmek i├žin t─▒klay─▒n.