8 dk okuma s├╝resi

­čĆü Haftal─▒k B├╝ltene Ba┼čl─▒yoruz! - 5/2023

─░lk haftal─▒k b├╝ltenimize ba┼čl─▒yoruz!

Herkese selamlar! Haftal─▒k b├╝ltene ba┼čl─▒yoruz. Bu yaz─▒larda hafta boyu ilgilendi─čim veya ho┼čuma giden her ┼čeyi ├žok k─▒sa bir formda yazaca─č─▒m. Bunlar Linux ve teknoloji konular─▒n─▒ i├žerirken ayn─▒ zamanda izledi─čim, okudu─čum ve di─čer sevdi─čim konular─▒ de i├žerecek.

Sa─č ├╝st taraftan abone olup e-posta adresinizi girerseniz her pazar b├╝lten e-posta kutunuza da gelecek. D├╝┼č├╝ncelerimi be─čenmiyorsan─▒z, kat─▒l─▒yorsan─▒z veya ekleme yapmak istiyorsan─▒z e-postay─▒ cevaplayabilirsiniz. Yorumlara da yazabilirsiniz. Hepsini okuyorum ve elimden geldi─čince yan─▒t vermeye ├žal─▒┼č─▒yorum. Haz─▒rsan─▒z ba┼člayal─▒m!

Ôśä´ŞĆ Teknoloji

­čÄ« Steam'in b├╝y├╝k ekran modu g├╝ncellendi! Konsol deneyimini seviyorum ve Steam'in b├╝y├╝k ekran modu art─▒k eskimi┼čti. Yeni g├╝ncellemeyle birlikte ├žok daha g├╝zel oldu! Nvidia kullanan Linux├žulara (ben) k├Ât├╝ haberim var maalesef kas─▒yor.

­čÉž Linux

­čÉü XFCE 4.20 versiyonu Wayland destekleyecek. Uzun s├╝redir XFCE kullan─▒c─▒lar─▒n─▒n bekledi─či ├Âzelliklerden birisiydi. Hen├╝z Wayland Nvidia ekran kartlar─▒nda pek iyi ├žal─▒┼čmasa da di─čer kartlarda iyi ├žal─▒┼č─▒yor ve XFCE'nin Wayland desteklemesi ├Ânemli. ├ç├╝nk├╝ ne de olsa gelecek Wayland...

­čç¬ Elementary OS 7.0 yay─▒nland─▒! Normalde bahsetmezdim ama Elementary OS bir tek bana m─▒ itici geliyor? Basit bir yap─▒ korumaya ├žal─▒┼čt─▒klar─▒n─▒ anl─▒yorum ama varsay─▒lan olarak gelen ikonlar ve hissiyat bana ├žok ge├žmi┼čten kalma geliyor. Bilmiyorum siz ne d├╝┼č├╝n├╝yorsunuz?

­čĄľ Yapay Zeka

­čŽż ChatGPT piyasaya s├╝r├╝ld├╝kten iki ay sonra ayl─▒k 100 milyon aktif kullan─▒c─▒ya ula┼čt─▒ ve bu da onu tarihteki en h─▒zl─▒ b├╝y├╝yen uygulama haline getiriyor. Okudu─čum ba┼čka bir siteye g├Âre bu say─▒ya Tiktok ve Instagram gibi uygulamalar─▒n ula┼čmas─▒ 2.5 y─▒llar─▒n─▒ alm─▒┼č. Vay be! Siz ChatGPT'yi ne kadar kullan─▒yorsunuz?

ChatGPT sets record for fastest-growing user base - analyst note
ChatGPT, the popular chatbot from OpenAI, is estimated to have reached 100 million monthly active users in January, just two months after launch, making it the fastest-growing consumer application in history, according to a UBS study on Wednesday.

­č¬č Microsoft ise ChatGPT'ye 2019'da 1 milyar dolar, ge├žti─čimiz g├╝nlerdeyse 10 milyar dolar yat─▒r─▒m yapm─▒┼č. Acaba Microsoft, Bing'e OpenAI'─▒ dahil etse kullan─▒m oran─▒ ne kadar artar diye bir tart─▒┼čma d├Ân├╝yor. Bana ├žok artmaz gibi geliyor ama belli de olmaz...

­čž¬ Bilim insanlar─▒ YZ algoritmalar─▒ geli┼čtirerek ila├žlar i├žin gereken do─čru antikorlar─▒ bulmaya ├žal─▒┼č─▒yorlarm─▒┼č. G├╝zel y├Ânde bir geli┼čme. ─░leride yapay zeka sayesinde ka├ž hastal─▒k yenebilece─čiz acaba?

Scientists use AI algorithms to hunt for anti-cancer drugs
System identified a candidate that appears more effective than FDA-approved drugs

┼×imdi bu kadar yapay zeka konu┼čtuk en sevdi─čim yapay zeka m├╝zi─čini sizinle payla┼čmazsam olmaz. ­čść

­čÉŽ Twitter API Kullan─▒m─▒n─▒ ├ťcretli Yap─▒yor

Hala Twitter kullan─▒yorsan─▒z bir├žok bota elveda etme vakti geldi. Elon Musk para kazanman─▒n yollar─▒n─▒ artt─▒rmak i├žin API kullan─▒m─▒n─▒ ├╝cretli yap─▒yor. Bu da baz─▒ botlar─▒n gitmesi anlam─▒na geliyor. Tweetlerinizin otomatik silinmesi gibi y├Ântemler sunan ├╝├ž├╝nc├╝ parti ara├žlar─▒ da yak─▒n zamanda kullanamayabilirsiniz. Ayn─▒ ┼čekilde Mastodon gibi da─č─▒t─▒k platformlarla yapt─▒─č─▒n─▒z k├Âpr├╝leme de b├╝y├╝k ihtimalle gidecek.

Siz hala da─č─▒t─▒k platformlara kat─▒lmad─▒n─▒z m─▒? https://joinmastodon.org/tr ve https://mastodon.com.tr/about adreslerine bakman─▒z─▒ tavsiye ederim. Konu hakk─▒nda a┼ča─č─▒daki videomu da izleyebilirsiniz.

Hesap a├žt─▒ktan sonra beni yusuf@pleroma.yusufipek.me adresinden takip etmeyi unutmay─▒n!

­čĹĘÔÇŹ­čĺ╗ Pleroma Deneyimim

Ge├žti─čimiz hafta yeni sunucu ald─▒─č─▒m─▒ ve buna neler kurdu─čumu sizlere bir videoda g├Âstermi┼čtim. Kurdu─čum uygulamalardan birisi Pleroma, t─▒pk─▒ Mastodon gibi di─čer da─č─▒t─▒k a─člara ba─članman─▒z─▒ sa─člayan bir ├Âzg├╝r yaz─▒l─▒m.

Pleroma'y─▒ ilk kurdu─čumda sistemimde 1 GB RAM t├╝ketimi s├Âz konusuydu. (Buna sunucuda ├žal─▒┼čan di─čer uygulamalar da dahil.) 500 civar─▒ takip├žimi sunucuma ta┼č─▒y─▒p aktif olarak kullanmaya ba┼člad─▒─č─▒mda da ilgin├ž bir ┼čekilde RAM kullan─▒m─▒ hi├ž artmad─▒. Bu da 1 GB'l─▒k bir sunucuda veya Pi'da tek ki┼činin rahat├ža Pleroma kullanabilece─čini g├Âsteriyor.

­čŽú Mastodon'a Yap─▒lan Sald─▒r─▒

1 ┼×ubat 2023 tarihinde mastodon.social, mastodon.online ve joinmastodon.org DDOS sald─▒r─▒s─▒na u─črad─▒. Bildi─činiz ├╝zere en ├žok kullan─▒c─▒ bu sunucularda var ve bir s├╝re baz─▒ kullan─▒c─▒lar servisleri kullanamad─▒.

Da─č─▒t─▒k platformlar─▒n asl─▒nda ├žok fazla bir yerde toplanmamas─▒ gerekti─čini bir kez daha g├Âr├╝yoruz. Hele ki Pleroma bu kadar az RAM kullan─▒yorken. :)

­čôÜ Ne Okuyorum?

Size daha ├Ânce s├Âylemedi─čim bir s├╝per g├╝c├╝m var. Biliyorum bu ├žo─čunuzda yok. Bir kitaba ba┼člad─▒ysam ve be─čenmediysem b─▒rakabiliyorum! ­čĄ» Dolay─▒s─▒yla burada hafta i├žerisinde be─čenmedi─čim kitaplar─▒ da listeleyece─čim.

­čŤ× G├Âlge Y├╝kseliyor - Robert Jordan

Zaman ├çark─▒ serisinin ├╝├ž├╝nc├╝ kitab─▒na ba┼člad─▒m! Zaman ├çark─▒'n─▒n, Y├╝z├╝klerin Efendisinden sonra en ├žok satan seri oldu─čunu biliyor muydunuz? Fantastik edebiyat seviyorsan─▒z ve daha ├Ânceden hi├ž g├Âz atma ┼čans─▒n─▒z olmad─▒ysa mutlaka bakmal─▒s─▒n─▒z. Kitapta ge├žen bir ┼čark─▒y─▒ ge├žen canl─▒ yay─▒nda s├Âylemi┼čtik. Ka├ž─▒rd─▒ysan─▒z ve dinlemek istiyorsan─▒z zamanl─▒ bir ┼čekilde ba─člant─▒s─▒n─▒ b─▒rak─▒yorum: https://www.youtube.com/live/rtkFTqrm-f8?feature=share&t=4140

­čŽŹ ─░├žimizdeki Maymun Biz Neden Biziz? - Frans de Waal

Kitab─▒n a├ž─▒klamas─▒n─▒ ve ba┼čl─▒─č─▒n─▒ okuyunca maymun ailesindeki di─čer ├╝yelerle insanlar─▒n nas─▒l benzedi─čini anlataca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝m. Evet bir nebze anlat─▒yor ama kitap bonobolar─▒ ve di─čer maymunlar─▒ ├žok detayl─▒ bir ┼čekilde anlatm─▒┼č. Bence yeteri kadar insanlar─▒n i├ž d├╝nyas─▒yla ba─člant─▒ kuram─▒yor. Beklentimi kar┼č─▒lamad─▒ ve yar─▒s─▒na gelmeden b─▒rakt─▒m.

­čĹ╗ Ba┼čar─▒n─▒n 7 Spir├╝t├╝el Yasas─▒ - Deepak Chopra

Spir├╝tel laf─▒n─▒ duyunca hemen bilim sever dostlar─▒m─▒z ka├žmas─▒n. Ka├žmay─▒n ka├žmay─▒n ├Âyle bir kitap de─čil. Yani k─▒smen ├Âyle de─čil. Bence i├žerisinde g├╝nl├╝k hayat─▒n─▒z─▒ nas─▒l daha iyi ge├žirebilece─činize dair ├žok ├Ânemli noktalar var. Kendi i├žinize d├Ânmek, kar┼č─▒ tarafa iyi dilemek, an─▒ anlayabilmek ve de─čerini anlayabilmek gibi ┼čeyler. Pratik uygulamalar─▒yla birlikte. ├çok k─▒sa da bir kitap. ─░├žerisinden alaca─č─▒n─▒z─▒ al─▒n derim.

­čÄž Sesli Kitap

­čÉč The Big Leap: Conquer Your Hidden Fear and Take Life to the Next Level - Gay Hendricks

Bu hafta Storytel'den uzun s├╝redir okumak istedi─čim The Big Leap kitab─▒n─▒ dinlemeye ba┼člad─▒m. T├╝rk├že ├ževirisi maalesef yokmu┼č. Yazara g├Âre kabiliyetsizlik alan─▒, kabiliyetlilik alan─▒, m├╝kemmellik alan─▒ ve dahilik alan─▒ olmak ├╝zere 4 tane alan var. ─░nsanlar─▒n b├╝y├╝k ├žo─čunlu─čunun m├╝kemmelik alan─▒nda tak─▒ld─▒─č─▒n─▒ ve bu alandan nas─▒l ├ž─▒kabilece─činizi anlat─▒yor. ┼×u anl─▒k iyi gidiyor kendisi psikolog ve bahsetti─či y├Ântemleri hem tan─▒d─▒─č─▒n─▒z milyonerler ├╝zerinde hem de daha az milyonerler ├╝zerinde denemi┼č. Kitab─▒ bitirdi─čim hafta tekrar yazar─▒m.

­čô║ Ne ─░zliyorum?

­čžč The Last of Us

Hen├╝z izleme ┼čans─▒n─▒z oldu mu bilmiyorum ama ben ├╝├ž b├Âl├╝m├╝ de izledim ve bay─▒ld─▒m! Oyunlar─▒ oynayal─▒ ├žok uzun zaman oldu. Yine de hat─▒rlad─▒─č─▒m kadar─▒yla hikayeye sad─▒k gidiyorlar. Oyuncular iyi, ayn─▒ zamanda perspektifler aras─▒ ge├ži┼či de sevdim. Ellie'nin akt├Âr se├žimini yabanc─▒lar ├žok be─čenmemi┼č olsa da bence k─▒z olduk├ža g├╝zel oynuyor. G├╝ld├╝r├╝yor beni izlerken. Biraz da zombi t├╝r├╝n├╝ sevdi─čim i├žin ├Ân yarg─▒l─▒ bak─▒yor olabilirim ama kesinlikle izlemenizi tavsiye ederim!

­čŤ× Zaman ├çark─▒

─░lk ├ž─▒kt─▒─č─▒ zaman ├žok b├╝y├╝k heyecanla ve bir o kadar da b├╝y├╝k hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒yla izleyip ilk b├Âl├╝m├╝ bile bitiremeden b─▒rakm─▒┼čt─▒m. Kitaplar─▒ tekrar okumam─▒n verdi─či heyecanla bir ┼čans daha vermek istedim ve evet o zaman be─čenmemekle biraz abartm─▒┼č─▒m. Galiba beklentinin y├╝ksek olmas─▒yla alakal─▒yd─▒. Yine izlerken "ah be y├Ânetmen ke┼čke b├Âyle yapmasayd─▒n be y├Ânetmen" demiyor muyum? Diyorum ama ana hikayeden a┼č─▒r─▒ b├╝y├╝k sapmalar olmad─▒─č─▒ s├╝rece s─▒k─▒nt─▒ yok. ┼×imdilik yok gibi bakal─▒m daha bitirmedim.

­č¬Ą Life is A Maze (Youtube - Actualized.org)

Ba┼čtan uyaray─▒m video 1 saat ve ─░ngilizce. Hayat─▒ ├žok ilgin├ž bir analojiyle derinlemesine yorumlayan bir video. Labirente at─▒lan bir fare oldu─čunuzu hayal edin, labirentte neyin m├╝mk├╝n olup olmayaca─č─▒ hakk─▒nda, neyin do─čru neyin yanl─▒┼č oldu─ču hakk─▒nda, duygular─▒n ne oldu─ču hakk─▒nda, d├╝nyan─▒n ne oldu─ču hakk─▒nda, labirentin kendisi hakk─▒nda, hi├žbir ┼čey hakk─▒nda bir fikriniz yok. Ta ki 10 ya┼č─▒na geliyorsunuz ve bu s├╝re├žte herkes size labirentte neyin do─čru yanl─▒┼č oldu─čunu ├Â─čretiyor. Art─▒k labirentte oldu─čunuzu unutarak peynir yar─▒┼č─▒nda di─čerleriyle birlikte ko┼čturuyorsunuz.

­čÄą Ne ├ťretiyorum?

Ge├žti─čimiz hafta 3 video ├žektim. ─░lkinde b├╝y├╝k ┼čirketlerin boyunduru─čundan nas─▒l ├ž─▒kaca─č─▒n─▒z─▒ anlat─▒yorum. Websitesi sahibi olun ├Âzg├╝rl├╝─če kavu┼čun. :)

─░kinci videomdaysa hayatta de─čerlerinizi ├žizdi─činiz bir pusulan─▒z─▒n olmas─▒n─▒n hayat─▒n─▒z─▒ pozitif y├Ânde etkileyece─čini anlat─▒yorum.

Son videomdaysa, 2023'te kulland─▒─č─▒m telefon uygulamalar─▒n─▒ sizlere g├Âsteriyor ve ne i┼člev g├Ârd├╝─č├╝n├╝ anlat─▒yorum.

Ve sitenin a├ž─▒l─▒┼č yaz─▒s─▒n─▒ da unutmamak laz─▒m! Neden websitemde Ghost'u tercih etti─čimi de bu yaz─▒mda anlat─▒yorum.

Site G├╝ncellemesi
Sitemi neden ve nas─▒l g├╝ncelledi─čimi anlat─▒yorum.

­čľą´ŞĆ Haftan─▒n Komutu

tar komutuyla Linuxta me┼čhur olan tar.gz dosyalar─▒n─▒ ├ž─▒kartabilirsiniz. ├ľrne─čin linuxadam.tar.gz dosyas─▒n─▒

tar -xf linuxadam.tar.gz

yazarak ├ž─▒kartabilirsiniz. Burada -x "extract" anlam─▒na geliyor. -f ise "file" anlam─▒na geliyor. Hangi dosyalar─▒n anl─▒k olarak ├ž─▒kar─▒ld─▒─č─▒n─▒ g├Ârmek isterseniz -v arg├╝man─▒n─▒ ekleyebilirsiniz.

Aman her ┼čeyi ┼ču anki klas├Âre ├ž─▒kar─▒p mahvetme diyorsan─▒z bir de -C (b├╝y├╝k harf olmas─▒na dikkat) "content" arg├╝man─▒n─▒ ekleyip hangi klas├Âre ├ž─▒kartmak isteyece─činizi belirtmeniz gerekli.

tar -xvf linuxadam.tar.gz -C /home/yusuf/├žocukadam/

Daha fazla bilgi istiyorsan─▒z: https://linuxize.com/post/how-to-extract-unzip-tar-gz-file/ adresine gidebilirsiniz.

Art─▒k tar dosyalar─▒ndan korkman─▒za gerek yok. Birka├ž defa yaparsan─▒z kas haf─▒zan─▒za i┼čler bile!

─░lk b├╝ltenin sonuna geldik. Abone olursan─▒z bu b├╝ltenleri e-posta adresinize her pazar ula┼čt─▒rabilirsiniz. Sizin b├╝lten ve i├žerik hakk─▒ndaki d├╝┼č├╝ncelerinizi duymay─▒ sab─▒rs─▒zl─▒kla bekliyorum!

Not: B├╝lteni e-postadan ald─▒ysan─▒z ve istemcinizde g├Âr├╝nt├╝lemekte sorun ya┼č─▒yorsan─▒z l├╝tfen bana ula┼č─▒n. ─░lk defa b├╝lten yapyorum ve hatalar olas─▒. Birka├ž istemcide denememe ra─čmen b├╝t├╝n istemcilerde deneyemem ve sorunu bana iletmeniz ├žok iyi olur. :)